Stop loss และ take profit

stop loss และ take profit เป็นคำสั่งที่ผูกกับสถานะ แต่ราคาที่คำสั่งทำงานจริงไม่จำเป็นต้องเท่ากับระดับที่คุณตั้งไว้ ราคาในตลาดเคลื่อนที่ตลอดเวลา และคำสั่งจะทำงานเมื่อมีราคาที่ตรงหรือเลยระดับนั้น ไม่ใช่เมื่อหน้าจอแสดงเลขนั้นพอดี ถ้าตลาดกระโดดข้ามระดับที่ตั้งไว้ คำสั่งจะทำงานที่ราคาถัดไปที่หาได้ ไม่ใช่ที่ระดับเดิม

ช่องว่างนี้เกิดจากสองเรื่อง เรื่องแรกคือราคาเสนอซื้อและราคาเสนอขายต่างกัน ส่วนต่างนี้เป็นรายได้ของโบรกเกอร์และมีอยู่ทุกคำสั่ง เรื่องที่สองคือช่วงที่ตลาดเงียบ เช่น ช่วงข่าวหรือช่วงที่ตลาดปิด ราคาอาจขยับเป็นขั้นใหญ่โดยไม่มีราคาคั่นกลางให้คำสั่งทำงานที่ระดับที่ตั้งไว้

ผลคือจำนวนเงินที่คุณคำนวณไว้ล่วงหน้าอาจไม่ตรงกับที่เกิดขึ้นจริง ในทางปฏิบัติคุณควรถือว่าตัวเลขที่คำนวณได้เป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ค่าที่รับประกัน ขนาดของความคลาดเคลื่อนนี้แตกต่างกันไปในแต่ละโบรกเกอร์และแต่ละช่วงเวลา จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกที่

สิ่งที่คุณทำได้คือเลือกโบรกเกอร์ที่เปิดเผยเงื่อนไขการทำงานของคำสั่งไว้ชัดเจน และทดลองดูว่าราคาที่คำสั่งทำงานจริงต่างจากระดับที่ตั้งไว้เท่าไรในบัญชีทดลอง ข้อมูลนี้มีประโยชน์กว่าการเดา เพราะมันมาจากตลาดและโบรกเกอร์ที่คุณใช้จริง

สถานะที่เปิดอยู่มีทิศทางเดียว คือซื้อหรือขาย stop loss และ take profit จึงต้องวางให้สอดคล้องกับทิศทางนั้น ถ้าคุณเปิดสถานะซื้อ stop loss จะอยู่ต่ำกว่าราคาที่เปิด และ take profit จะอยู่สูงกว่า ถ้าคุณเปิดสถานะขาย ตำแหน่งจะกลับกัน

ถ้าวางสลับข้าง คำสั่งจะทำงานทันทีที่ราคาแตะระดับนั้น เพราะราคาปัจจุบันอยู่ในด้านที่ผิดแล้ว การวางผิดด้านจึงไม่ใช่การจำกัดความเสี่ยง แต่เป็นการปิดสถานะทันทีด้วยผลลัพธ์ที่คุณไม่ได้เลือก

ระยะห่างจากราคาที่เปิดถึง stop loss คือจำนวนจุดที่คุณยอมให้ราคาแกว่งก่อนยอมแพ้ ระยะห่างถึง take profit คือจำนวนจุดที่คุณต้องการเก็บ ตัวเลขสองตัวนี้เมื่อคูณกับมูลค่าต่อจุดของขนาดล็อต จะกลายเป็นจำนวนเงินที่คุณกำลังเสี่ยงและจำนวนเงินที่คุณหวังไว้

การเลือกตัวเลขสองตัวนี้ไม่ควรมาจากความรู้สึกว่าควรได้เท่าไร แต่มาจากการดูว่าราคาเคลื่อนที่ปกติกี่จุดในช่วงเวลาที่คุณถือสถานะ ถ้าตั้ง stop loss แคบกว่านั้น ราคาที่แกว่งตามปกติจะปิดสถานะของคุณก่อนที่เหตุผลที่คุณเปิดสถานะจะได้ทำงาน

เมื่อราคาเคลื่อนไปในทางที่คุณต้องการ คุณสามารถเลื่อน stop loss ตามราคาเพื่อล็อกกำไรบางส่วนไว้ การเลื่อนแบบนี้เปลี่ยนความเสี่ยงที่เหลืออยู่ แต่ไม่เปลี่ยนความจริงว่ากำไรหรือขาดทุนจะเกิดเมื่อคำสั่งทำงานเท่านั้น ตราบใดที่ยังไม่ปิด ตัวเลขบนหน้าจอยังไม่ใช่เงินในบัญชี

การเลื่อน stop loss เข้ามาใกล้ราคาปัจจุบันมากเกินไปทำให้สถานะถูกปิดด้วยการแกว่งปกติ ไม่ใช่เพราะการคาดการณ์ผิด ระยะที่ปลอดภัยจึงควรอ้างอิงจากพฤติกรรมของราคา ไม่ใช่จากความอยากล็อกกำไรให้ได้มากที่สุด

take profit ก็ปรับได้เช่นกัน แต่การเลื่อนออกไปเรื่อย ๆ เพื่อหวังมากกว่าเดิมทำให้แผนเดิมหายไป และทำให้คุณไม่มีจุดที่รู้ล่วงหน้าว่าจะออกเมื่อไร การตั้งตัวเลขไว้ตั้งแต่ต้นแล้วยึดตามนั้นทำให้คุณวัดผลได้ว่าการตัดสินใจครั้งนั้นดีหรือไม่

การปรับคำสั่งเป็นเรื่องของแผน ไม่ใช่ของอารมณ์ ถ้าเหตุผลในการเลื่อนคือกลัวว่าจะเสียกำไรที่ยังไม่เกิด แปลว่าตัวเลขที่ตั้งไว้ตอนแรกอาจไม่ตรงกับความเสี่ยงที่คุณรับได้จริง การแก้ที่ถูกคือปรับขนาดล็อตให้เล็กลง ไม่ใช่เลื่อนคำสั่งไปมา

ราคาในตลาดจริงไม่ได้ขยับทีละจุดอย่างต่อเนื่อง บางช่วงมีข่าวหรือช่วงเปิดตลาดที่ราคาเคลื่อนเร็วมาก ราคาอาจกระโดดข้ามระดับที่คุณตั้งไว้ไปเลยก็ได้ เมื่อเป็นเช่นนั้นคำสั่งจะทำงานที่ราคาแรกที่มีคู่ค้าในตลาด ไม่ใช่ที่ระดับของคุณ ผลคือขาดทุนจริงอาจมากกว่าที่คำนวณไว้จากจำนวนจุด เช่น ถ้าคุณตั้ง stop loss ไว้ 15 จุดบน 0.10 ล็อต คุณคำนวณขาดทุนไว้ ฿15 แต่ราคาอาจข้ามไปทำงานที่ห่างออกไป ทำให้ตัวเลขจริงสูงกว่านั้น

สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่ความผิดพลาดของระบบ แต่เป็นธรรมชาติของตลาดที่ราคาต้องมีอีกฝั่งมารับซื้อรับขายเสมอ ช่วงที่สภาพคล่องบาง จำนวนคำสั่งซื้อขายน้อยกว่าปกติ การเลื่อนของราคายิ่งกว้างขึ้น ระยะห่างนี้แตกต่างกันไปในแต่ละโบรกเกอร์และแต่ละช่วงเวลา จึงบอกเป็นตัวเลขตายตัวไม่ได้ว่ากว้างเท่าไร

วิธีรับมือทำได้ด้วยการเผื่อระยะไว้ในแผนตั้งแต่ต้น แทนที่จะคิดว่าขาดทุนสูงสุดคือ ฿20 พอดี ให้คิดว่าอาจมากกว่านั้นได้บ้าง และกำหนดขนาดล็อตให้เล็กพอที่แม้ตัวเลขจริงสูงขึ้นก็ยังอยู่ในระดับที่รับได้ การวางแผนแบบนี้ทำให้คุณไม่ต้องตัดสินใจตอนที่ราคากำลังวิ่ง ซึ่งเป็นจังหวะที่ตัดสินใจได้ยากที่สุด